Sayfa 13 – Uyanis Dergisi

Siyasal ve Siyaset Ekseninde Çatışma ve Uzlaşma Teorisi

Tarafından Uyanış 25/03/2026

Yazan Uyanış

ülkemizde içinde bulunduğumuz konjonktürel durum nedeniyle çatışmacı siyasal söylemin yerini uzlaşmacı, akılcı, barışçı siyasetin alması beklenmelidir.

Talat TÜRKMEN

ABD, İsrail ortaklığı tüm gücü ile İran’a saldırdı. İran’ın sahip olmaya çalıştığı nükleer silahlara engel olma gerekçesini ileri sürüyorlar. Öte yandan rejimi hedef alıp, İran’ın bölünmüş haritalarını yayınlıyorlar. Hiç şüphesiz ABD ve İsrail bölgede İsrail’in güvenliğini tehdit eden bir devlet istemiyorlar. Irak, Suriye’nin başına gelenler İran’ın başına geliyor.

Dünyamız 1. ve 2.Dünya Savaşları şartlarına geri dönüyor. Askeri, ekonomik, teknik üstünlüğü yakalayan devletler, gelişmekte olan ülkelerin sahip oldukları doğal zenginliklerine “çökmekte” hiçbir sakınca görmüyor. ABD’nin Ukrayna’nın değerli madenlerine, Venezuela’nın petrolüne ortak olma çabası buna örneklik eder. Ayrıca ABD’nin Gazze’yi boşaltıp, turizm merkezine çevirme çabası da diğer bir örnektir. Şiddete dayalı siyaset dünyamıza egemen olmaya çalışıyor. Yazımızda çatışmaya evirilen siyaset gerçekliği üzerinde tartışmak istiyoruz.

İnsan topluluğundan söz ediyorsak siyaset vardır. Siyaset varsa, siyaset teorisini oluşturan siyasal da vardır. Siyaset, Devlet yönetimi, güç ilişkileri, iktidar mücadelesi, politika üretme sürecini içerir. Siyasal bu sürecin teorisi tanımlar. Yani siyasetle ilgili olan…

Siyasalın doğasında çatışma var mıdır?

Bu soru, siyaset felsefesi, toplumsal teori ve hatta tarihsel deneyim açısından oldukça tartışmalı bir zemine sahiptir. Kısaca cevaplamak gerekirse:

Siyasalın doğasında çatışma vardır. Ancak bu fiziksel kavga ya da şiddet anlamına gelmez.

Siyasal, farklılıkların ve çıkarların çatıştığı bir alandır. İnsanlar farklı çıkarlar, kimlikler, ideolojiler ve değerler taşırlar. Bu farklılıklar, ortak yaşam düzenine nasıl karar verileceği sorusunu gündeme getirir.

Siyasal olan, bu farklılıkların müzakere, rekabet ya da bazen çatışma yoluyla yönetildiği alandır. Batı dünyasının iki önemli düşünürü bu konuda zıt fikirler ileri sürdüler.

Alman hukukçu ve siyaset teorisyeni, Nazi taraftarı Carl Schmitt (1888-1985) siyasalı “dost-düşman ayrımı” üzerinden tanımlar. Schmitt’e göre siyasal, en temelinde varoluşsal bir karşıtlık içerir: “Biz ve onlar.”

Bu bakış açısı, siyasalın özünde bir tür çatışma potansiyeli taşıdığını savunur. Schmitt’e göre siyasal olanın özü, dost ile düşman ayrımıdır. Siyaset, dost ve düşmanı ayırmaktır.“Siyasal ayrım, bir grubun başka bir grubu varoluşsal bir tehdit olarak tanımasıyla ortaya çıkar.”Bir grubun değerleri, kimliği ya da varlığı, başka bir grup tarafından tehdit altında görüldüğünde siyasal alan doğar.

Schmitt’e göre çatışma, yani potansiyel olarak şiddet, siyasalın kaçınılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle:Siyasal, uzlaşmadan çok ayrışma ve karşıtlık üzerine kuruludur. Barış, ancak geçici olabilir; çünkü düşmanlık potansiyeli hep vardır. Schmitte’ göre “Egemen olan, istisna hâlinde karar verendir.”

Bu, hukukun ötesinde bir siyasal karar anı olduğuna işaret eder. Yani kriz ya da tehdit anlarında, egemen olan kişi ya da yapı, hukuk kurallarını askıya alabilir ve çıplak güçle karar verir. Sıkıyönetim uygulamaları buna örnek oluşturur.

Jürgen Habermas, (1929-2026)Schmitt’in ileri sürdüğü çatışma üzerine kurulu siyaset felsefesine itiraz eder; tam tersi bir felsefe geliştirir. Ona göre, Siyasal alan, bireylerin özgürce fikirlerini paylaştığı, tartıştığı ve ortak kararlar aldığı bir kamusal alan olmalıdır. İnsanlar, ortak akılla ve rasyonel iletişim yoluyla uzlaşabilir. Demokrasi, sadece oy vermekten ibaret değildir. Ona göre dost–düşman ayrımı siyasalın doğasını yansıtmaz.

Siyasalın doğasında çatışma olabilir ama önemli olan bu çatışmayı akıl ve dil yoluyla çözme kapasitesidir.Bu yüzden modern toplumlarda anayasa, hukuk, insan hakları gibi normlar çok değerlidir.

Önemli olan, bireylerin eşit şartlarda, baskıdan uzak biçimde fikirlerini tartışabilmesi ve bu yolla karar alınabilmesidir. Siyasal meşruiyet, ancak bu tür katılımcı ve akılcı tartışmalardan doğar. Yani güçle değil, ikna ile yönetim doğmalıdır.

Hz. Muhammed’in (sav) siyaset pratiği

Hz.Muhammed (SAV) Risaletin Mekke döneminde (610–622) siyaset yaklaşımı, siyasal iktidarı ele geçirmeye yönelik değil, toplumsal dönüşüm, inanç özgürlüğü ve ahlaki değişim hedeflerine odaklanan stratejik ve sabırlı bir mücadele merkezinde toplanır. Mücadelesinin merkezinde tevhid yer almaktadır. Siyasi bir sistem inşa etmekten önce bireyleri ve toplumun değerlerinin dönüştürmesi hedeflenmiştir. Zulüm, haksızlık, putperestlik ve kabilecilik gibi yapılar sorgulandı, yerine tevhid, adalet, merhamet ve kardeşlik temelli bir toplum ideali sunuldu.

Rasuller içinde hükümdar olanlar var ise de; peygamberin öncelikli görevi devlet kurup, yönetici olmak değil, Tevhid inancını tebliğ etmektir. Hz. Muhammed’de böyle yaptı. Mekkeli müşriklerin, liderlik, servet ve evlilik gibi tekliflerle siyasi ödünler istemesine, inanç ve ilkelerinden ödün vermeyerek bu teklifleri reddetti.

Hz. Muhammed’in Medine’deki liderliği (622-632) sadece risalet değil, aynı zamanda siyasal, hukuki ve toplumsal bir inşa sürecidir. Bu dönemde: Farklı etnik, dini ve kabilevi gruplar (Müslümanlar, Yahudiler, müşrikler) bir arada yaşadı. Medine Sözleşmesi ile bir tür anayasal toplum modeli oluşturuldu. Zaman zaman barış, zaman zaman çatışmalar yaşandı (örneğin Bedir, Uhud, Hendek savaşları). Liderlik hem vahiy temelli hem de siyasi pratiklerle şekillendi. Vahiye müstenit olmayanmeselelerdeşura ve istişareye baş vurdu. Bu konularda kendine soru sorulmasına izin verdi. Burada yönetim biçiminden çok yönetim ilkeleri dikkat çekicidir. Bu dönemde göze çarpan, İletişimsel akıl ve uzlaşma, kamusal alan ve katılım, normlara dayalı meşruiyet. Medine sözleşmesi temelde, Çok dinli ve çok kimlikli bir toplumda, ortak yaşama zemini oluşturulması, sözleşmeye Müslüman olmayan toplulukların da taraf olması. Sözleşmenin hukuki bir metin olarak tüm taraflara sorumluluk yüklemesi, özelliklerini taşır.

Hz. Peygamber sözleşmede Müslümanlarla yaşayan tüm halkı “ümmet” olarak tanımlamıştır. Bu yaklaşım birlikte yaşama zemini hazırlamıştır. Toplum sözleşmesi ortaklaşa rıza ve hukuk kuralları üzerine inşa edilmiş, meşruiyet kazanmıştır.

Medine’de Müslümanlara karşıtlığı açık şekilde belli olan gruplar vardı ve bunlara karşı sert tedbirler alınması istisnai durumuyla da karşılaşılmıştır. Bu aynı zamanda toplum varlığını ve birliğini korumanın yolu olmuştur. Ancak söylediğimiz gibi bu istisnai bir durumdur. Çatışmanın temel bir gösterge olmadığını Hz. Muhammed’in Mekke’nin fethinden sonra yaptığı uygulamalarda görüyoruz: Genel af ve serbestlik. Ancak bir grup af ve serbestliğin dışında tutulmuştur.

Günümüz Türkiye’sinde çatışma ve uzlaşma siyaseti

Türkiye’de var olan ve gelişen siyasetin, çatışma ve kutuplaşma üzerinden yürüdüğünü söyleyebiliriz. Henüz Cumhuriyet yönetiminin başında “Cumhuriyet” ve etrafında yapılan “Devrimler” sorgulanmaya, itirazla karşılaşmıştır. Ayrılıkçı gruplar Cumhuriyet ve getirdiklerini bahane edip ayaklanmalara neden oldular. “Demokrasi-Ulus Devlet” yapısına karşı “Ümmet-Hilafet” yaklaşımı sürdürülmüştür. Bunlar siyaset alnındaki bazı çatışmalardı. Ne yazık ki hala atlatılamamıştır. Seküler-Anti-seküler, demokratik- hilafetçi, sağ-sol, milli-gayr-i milli vb.ayrım ve tanımlamalar bunu göstermektedir. Siyasal dil de bunun üzerine bina edilmiş, “Laiklik elden gidiyor!”, “Din elden gidiyor” söylemleri çatışmayı temsil eden slogan halini almıştır. Yönetme erkini seçimlerle ele geçiren partilerle, muhalefet arasındaki ilişkiler de çoğu zaman uzlaşma yerine çatışmayla şekillenmiştir. “Biz-Onlar” söylemi beraberinde toplumsal birliği tehdit eder hale gelebilmiştir. Bu ayrıma, ırkçı, terör yapıları eklenmiş, siyaset ve toplum yapısı sürekli tehdit edilmiştir.

Bu söylemlerin en büyük sakıncası beraberinde “otoriterleşme” yi getirmesidir. Otoriterleşme bir yandan hukuk problemlerini doğururken, güveni zedeleyebilmektedir. Siyasal söylemin çatışmaya dönüşmesi, devlet ve yönetimle ilgili hesapları olan illegal oluşumların güçlenmesine neden olabilmektedir. “Varlık ve beka, iç-dış düşmanlar “söylemleri halk üzerinde gerginliğe ve güven bunalımına yol açabilmektedir.

Cumhurbaşkanlığı sistemi gibi yapıların savunulmasında, “karar alma gücü”, “istikrar”, gibi unsurlar öne çıkar. Ancak temsil çoğunluğu muhalefeti kenara iter. Ayrıca bu yönetim biçiminde egemen olan kişinin gerekli gördüğü hallerde hukuk sınırlarının ötesine de geçebilmesi mümkündür

Sonuç olarak ülkemizde içinde bulunduğumuz konjonktürel durum nedeniyle çatışmacı siyasal söylemin yerini uzlaşmacı, akılcı, barışçı siyasetin alması beklenmelidir. Kamusal alan, kamu çıkarı, adalet, hukuk, katılımcı demokrasi, siyasi ahlak, uzlaşı gibi, kamu kurumu gibi kavram ve yaklaşımlar uzlaşı düşüncesini temsil ederler.

25/03/2026 0 Yorum

Ramazanın Ardından

Tarafından Salim DEMİREZEN 25/03/2026

Yazan Salim DEMİREZEN

On bir ayın sultanı olan rahmet, mağfiret ve bereket ayı Ramazan’a bir kez daha veda ettik. Ramazan, kirlenen ruhumuzu arındırmak, gönlümüzü yenilemek ve hayatımıza yeniden istikamet vermek için bizlere sunulmuş büyük bir fırsattır. Bu mübarek ay aynı zamanda Kur’an-ı Kerim ile en fazla hemhâl olunan zaman dilimidir. Çünkü insanlık için hidayet rehberi olan Kur’an-ı Kerim bu ayda indirilmiştir. “Ramazan ayı ki, insanlar için hidayet rehberi olan, doğru yolu gösteren ve hak ile batılı ayıran apaçık delilleri içeren Kur’an o ayda indirildi. Sizden kim bu aya erişirse oruç tutsun.” (Bakara,2/ 185)

Kur’an-ı Kerim, Ramazan ayına değer kazandıran ilahî kelamdır. Ancak bu kitap yalnızca okunmak için değil; anlaşılmak ve yaşanmak için gönderilmiştir. “Bu kitap size bir şeref ve öğüttür. Siz, ona uyup uymadığınızdan hesaba çekileceksiniz.” (Zuhruf,43/ 44)

Dünyada en çok okunan kitap Kur’an’dır. Buna rağmen en az anlaşılan kitaplardan biri hâline gelmesi, Müslümanların “okumak” kavramını nasıl anladıklarıyla yakından ilgilidir.

Kur’an Okumak

Cenab-ı Hak Kur’an-ı Kerim’de müminlerden üç farklı okuma biçimi ister: kıraat, tertil ve tilavet.

Kıraat

Kıraat kelimesi lugatte okumak, açıklamak, duyurmak ve tebliğ etmek anlamlarına gelir. Kur’an-ı Kerim’de birçok yerde bu anlamda kullanılmıştır. Kur’an kelimesi de aynı kökten gelir. İbn Abbas’a göre kıraat yalnızca okumak değil, aynı zamanda açıklamak ve beyan etmek anlamını da taşır. Kur’an’ın ilk emri olan: “Oku!” (Alak,96/ 1) buyruğu da bu anlamı içinde barındırır.

Eskiden Anadolu’nun birçok köyünde düğünler şöyle duyurulurdu: Ev ev dolaşan bir kadın, mendil veya tülbent dağıtarak düğünün haberini verirdi. Bu kadına “okuyucu” denirdi.

Aslında ortada bir metin okumak yoktur; yapılan şey duyurmak ve tebliğ etmektir.

Tertil

Tertil kelimesi; bir şeyi güzel, düzgün ve açık bir şekilde, hakkını vererek okumak anlamına gelir. Kur’an’ı tertil üzere okumak; tecvid kurallarına uyarak, ağır ağır ve tane tane okumaktır. Bu okuma tarzı ayetler üzerinde düşünmeyi ve anlamayı hedefler.

Müzzemmil suresinde şöyle buyrulur: “Kur’an’ı tertil üzere oku.” (Müzzemmil, 4)

Bu emir, Peygamber Efendimizin şahsında bütün müminlere yöneliktir.

Tilavet

Tilavet kelimesi ise; tabi olmak, peş peşe okumak, düşünmek ve uygulamak anlamlarına gelir.

Tilavette yalnızca okumak değil; okunanı anlamak, hükümlerine uymak ve insanlara duyurmak da vardır.

En’am suresi 151. ayette şöyle buyrulur: “De ki: Gelin, Rabbinizin size haram kıldığı şeyleri okuyup bildireyim.”

Tilavet kelimesi özellikle Kur’an okumak için kullanılır ve Kur’an’da çeşitli türevleriyle yaklaşık altmıştan fazla yerde geçer.

Kur’an’ı Anlamak

Kur’an-ı Kerim insanlığa hayat rehberi olmak için indirilmiştir. Bu sebeple onu yalnızca yüzünden okumakla yetinmek doğru değildir. İnsanın ve toplumun huzuru, dünya barışı ve insanlığın kurtuluşu ancak Kur’an’ın anlaşılması ve hükümlerine uyulmasıyla mümkündür.

Kur’an’da Medine Yahudileri hakkında şöyle denilmektedir: “Bu topluma ne oluyor ki, söyleneni bir türlü anlamıyorlar?” (Nisa,4/ 78)

Bu uyarı yalnızca o döneme değil, Kur’an’ı anlamaya çalışmayan bütün insanlara yöneliktir.

Kur’an vahyi yalnızca lafızlardan ibaret değildir. Lafız ve mana birlikte vahyedilmiştir. Bu sebeple Kur’an’ın hem metni hem de anlamı ilahîdir. Dolayısıyla mesele sadece okumak değildir. Asıl mesele nasıl anladığımız ve anladıktan sonra ne yaptığımızdır.

Sahabenin Kur’an Anlayışı

Peygamber Efendimiz Kur’an okurken merhamet ayetlerine geldiğinde durur, Allah’ın rahmetini ister; azap ayetlerine geldiğinde ise Allah’a sığınırdı. Bu durum Kur’an’ın yalnızca okunmadığını, yaşandığını göstermektedir. Sahabenin önde gelen âlimlerinden Abdullah b. Mesud şöyle uyarır: “Kur’an hayat düsturu olsun diye indirildi. Fakat siz onu yalnızca okumayı amel sayıyorsunuz. Sizden sonra bir kavim gelecek; Kur’an’ı harflerini düzgün çıkararak okuyacak ama onunla amel etmeyecek.”

Benzer bir ikazı büyük âlim Fudayl bin Iyaz da yapmıştır: “Kur’an insan hayatında uygulansın diye nazil oldu; fakat insanların çoğu onu uygulamak yerine yalnızca kıraatle yetindiler.”

Yanlış anlaşılmamalıdır: Kur’an’ı Arapça aslından okumak önemlidir. Mukabele geleneği de sünnet ile sabit olan güzel bir gelenektir. Eleştirilen şey lafızla yetinmek ve manayı ihmal etmektir.

Mana ve Maksat

Kur’an’da şöyle buyrulur: “Aydınlatan kitaba yemin olsun ki; anlayıp düşünesiniz diye onu Arapça bir Kur’an olarak indirdik.” (Zuhruf,43/422–3)

Abdullah b. Mesud’un şu uyarısı ise oldukça ibretlidir: “Kur’an yanınızda ama sanki sizden alınmış gibi. Onu taşıyorsunuz fakat hayatınızda pek azını yaşıyorsunuz.”

Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy da bu gerçeği şu mısralarla dile getirir:

İbret olmaz bize, her gün okuruz ezber de!
Yoksa bir maksat aranmaz mı bu ayetlerde?
Lafzı muhkem yalnız anlaşılan Kur’an’ın;
Çünkü kaydında değil hiçbirimiz mananın.

İnmemiştir hele Kur’an bunu hakkıyla bilin:
Ne mezarlıkta okunmak ne de fal bakmak için.

İlk nesil müslümanlarından sonra tedricen önce maksat ihmal edildi, daha sonra mana da önemsenmemeye başlandı; nihayet sadece lafızla yetinilir oldu. Yapılması gereken, ashap gibi hareket etmektir.

Kerim’i anlamak için Arapça’yı bilmek önemlidir. Arapça bilmeyenler,Kur’an-ı Kerim meallerine müracaat etmelidir. Kur’an’ın bizlerden ısrarla istediği “Akletme” fiili de 49 yerde ve tamamı çoğul olarak geçer. Bu durum, birlikte düşünme ve istişareyi teşvik olarak da algılanabilir.

Kur’an’ı Mehcur Bırakmak

Kur’an’da Peygamber Efendimizin kıyamet gününde yapacağı şu şikâyet bildirilir:

“Ey Rabbim! Kavmim bu Kur’an’ı terk edilmiş bıraktı.” (Furkan,25/ 30)

Ramazan ayı, bu şikâyete muhatap olmamak için bizlere önemli fırsatlar sunar. Önemli olan bu bilinci yalnız Ramazan’da değil, ömür boyu sürdürebilmektir. Çünkü Kur’an, yalnızca Ramazan’ın değil; bütün hayatın rehberidir.

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Makaleler

Peygamberin Huzurunda

Tarafından Selami YILDIRIM 25/03/2026

Yazan Selami YILDIRIM

(Bir vicdan muhasebesi denemesi)

Tarih, büyük dönüşümlerin hikâyesidir. Bazen bir fikir, bazen bir insan, bazen de bir hakikat çağrısı köhnemiş bir dünyayı sarsar ve yeniden kurar. İnsanlık tarihinde böylesine köklü bir dönüşüm gerçekleştiren en büyük inkılâpçı ise hiç şüphesiz Hz. Muhammed’dir. O, yalnızca bir toplumun değil, insanlığın kaderini değiştiren bir hakikat çağrısının taşıyıcısıydı. Cahiliyenin karanlığından yeni bir medeniyet doğuran bu çağrı; insanı, toplumu ve devleti yeniden tanımlayan büyük bir ahlâk inkılâbıydı.

Fakat bugün onun huzurunda durup kendimize baktığımızda, içimizi saran duygu gurur değil, çoğu zaman mahcubiyettir.

Çünkü o, mesajını yalnızca bir kavme değil, bütün insanlığa ulaştırmak için gönderilmişti. Onun getirdiği çağrı, bir coğrafyanın değil bütün yeryüzünün çağrısıydı. İnsanlığı zulümden kurtaracak, adaleti ve merhameti yeryüzüne hâkim kılacak bir rahmet mesajıydı bu. Ancak aradan geçen asırlara rağmen, bizler bu mesajın emanetçileri olarak üzerimize düşen sorumluluğu hakkıyla yerine getirebildik mi?

Bu sorunun cevabı kolay değildir.

Bugün dünyanın pek çok yerinde insanlık adaletsizlik, savaş, yalnızlık ve anlam krizleriyle boğuşurken; bizler çoğu zaman kendi iç kavgalarımızın, küçük hesaplarımızın ve nefsimizin dar dünyasında kaybolmuş durumdayız. Oysa Peygamber’in getirdiği mesaj, insanın kendi içindeki karanlığı aşmasıyla başlayacak bir medeniyet yolculuğuydu.

Ne var ki, zamanla bu mesajın ruhunu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldık.

Her çağda olduğu gibi bugün de hakikatin karşısında duranlar var. Fakat belki de en acı olanı, hakikatin düşmanlarının yalnızca dışımızda değil, bazen içimizde bulunmasıdır. Mesajın içini boşaltan, onu çıkarlarına alet eden, kendi yanlışlarını meşrulaştırmak için kutsal değerleri kullanan insanlar… Bunlar, tarihin “Ebu Cehil” tipinin modern çağdaki yeni yüzleridir.

Hakikatle aramıza örülen duvarların en tehlikelisi de işte budur.

Oysa Müslüman toplumun en temel özelliği, karşılaştığı meselelerde Peygamber’in rehberliğine başvurmasıydı. O, yalnızca bir dinin kurucusu değil; aynı zamanda hayatın bütün alanlarında örnek alınacak bir rehberdi. Devlette, toplumda, adalette, ahlâkta ve insan ilişkilerinde onun ölçüsü esas alınmalıydı.

Bugün ise çoğu zaman şu soruyu sormayı unuttuk:

“Peygamber bu meselede ne derdi?”

Belki de asıl kırılma noktası burada başladı. Çünkü ne zaman ki nefislerimiz hakikatin önüne geçti, o zaman yenilgilerimiz de başladı.

Bir başka acı gerçek ise şudur: İslam’ın mesajı evrensel olmasına rağmen biz onu çoğu zaman kendi dar sınırlarımız içine hapsettik. Oysa bu mesaj Alp Dağları’na da ulaşmalıydı, Meksika çöllerine de. Rio’nun sokaklarına da gitmeliydi, Tokyo’nun caddelerine de. İnsanlığın susuz kalmış gönüllerine bir yudum merhamet taşımalıydık.

Çünkü İslam’ın iddiası yalnızca bireysel kurtuluş değil, insanlığın dirilişiydi.

Fakat bugün dünya haritasına baktığımızda içimizde bir burukluk beliriyor. Çünkü insanlık büyük bir hakikat susuzluğu yaşarken, bizler çoğu zaman bu susuzluğa merhamet taşıyacak bir iradeyi ortaya koyamadık.

Belki de en acı olanı şudur: Başkalarının kayboluşundan şikâyet ederken, aslında önce kendimizi kaybettik.

İnsan bazen kendi iç dünyasında yenilir. Ve bir toplum kendi içindeki hakikat duygusunu kaybettiğinde, dışarıda kaybettiği her şey bunun yalnızca bir sonucudur.

Bugün dünyanın pek çok yerinde Müslüman toplumların yaşadığı krizlerin arkasında yalnızca dış baskılar değil, aynı zamanda iç zaaflarımız da vardır. Nefsin, çıkarın ve korkunun hakikatin önüne geçtiği her yerde çürüme başlar.

Bu yüzden Peygamber’in huzuruna çıkarken hissettiğimiz duygu, yalnızca bir özlem değil aynı zamanda derin bir muhasebedir.

Sanki insanlık, tarih boyunca biriktirdiği bütün hatalarla birlikte onun huzuruna yeniden geliyor. Kalabalıklar hâlinde, akın akın… Ama ellerinde sunacakları büyük bir zafer yok.

Belki de en ağır yük budur.

Çünkü o, ümmetinden yeryüzüne rahmet taşımasını istemişti. İnsanlığın karanlıklarına ışık götürmesini istemişti. Bizden beklenen yalnızca bir inancı korumak değil, onu hayatın bütün alanlarında diriltmekti.

Bugün ise çoğu zaman elimiz boş.

İşte bu yüzden Peygamber’in huzuruna çıkan bir insanın ilk duygusu gurur değil, mahcubiyettir. Çünkü onun getirdiği hakikat, insanlığa yeni bir ufuk açmıştı. Fakat biz o ufku genişletmek yerine çoğu zaman daraltmayı tercih ettik.

Yine de umut tamamen kaybolmuş değildir.

Çünkü tarih boyunca insanlık en karanlık anlarında bile yeniden ayağa kalkmayı başarmıştır. Belki de bugün ihtiyaç duyulan şey, yeniden o ilk çağrının ruhunu hatırlamaktır. Peygamber’in getirdiği mesajı bir slogan değil, bir hayat ölçüsü hâline getirmektir.

Ancak o zaman mahcubiyet yerini dirilişe bırakabilir.

Ve belki o zaman insanlık, en büyük inkılâpçının huzuruna çıktığında elinde bir müjde de taşıyabilir.

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Makaleler

Gençliğimizin Anlam Üretme Sorunu Üzerine -1-

Tarafından Uyanış 25/03/2026

Yazan Uyanış

Mustafa Karaşahin

Giriş

İnsan, aklı sayesinde çabalayan, seçimler yapıp karar verebilen bir varlıktır. Yaptığı seçimlerin ve aldığı kararların sorumluluğunu üstlenerek birey hâline gelir. Ancak günümüzde teknik imkânların gelişmesiyle birlikte bizim adımıza karar veren “akıllı” teknolojiler ortaya çıkmıştır. Yapay zekâ sistemleri, akıllı telefonlar vb. araçlar hayatı kolaylaştırırken, düşünme ve çaba gereksinimini de azaltabilmektedir. Bu durum bireyin konfor alanına sıkışmasına ve düşünme ihtiyacının zayıflamasına yol açabilmektedir. Özellikle gençler için bu süreç daha karmaşık bir hâl almaktadır.

Kur’an’da “Hanginizin davranışça daha iyi olduğunu denemek için ölümü ve hayatı yaratan O’dur…⁽¹⁾ buyurulmaktadır. Ayette ölümün önce zikredilmesi, hayatın anlamına ve insanın yaptığı işlerin niteliğine dikkat çeker. Burada sayının değil niteliğin vurgulanması da ayrıca önemlidir.

Kierkegaard’ın “Bir kişinin bağımsızlığı, her şeyden önce onun bağımsızlığına olan inancında ve kararlarında yatar” sözü de insanı insan yapan unsurun seçim ve kararlar olduğunu ifade eder. Bu bağlamda “Toplum, özellikle gençlerimiz karar alırken ne kadar nitelikli kararlar veriyor ve hangi ölçütleri kullanıyor?” sorusu büyük önem taşımaktadır.

Gençlik Dönemi

Gençlik tarihsel olarak yalnızca biyolojik bir dönem değil, aynı zamanda bir arayış evresi olarak görülür. Bu arayışın merkezinde ise gencin anlam üretme çabası yer alır. Her kuşak, içinde bulunduğu toplumsal, kültürel ve teknolojik koşullar doğrultusunda dünyayı yeniden yorumlama eğilimindedir. Bu nedenle gençliğin anlam üretme konusunda duyarsız olduğunu söylemek doğru değildir. Aksine gençlik çoğu zaman yerleşik anlam kalıplarını sorgulayarak yeni yorum alanları açar.

Burada asıl soru şudur: Gençlerin ürettiği anlam kalıcı ve kurucu bir nitelik mi taşımaktadır, yoksa geçici ve tepkisel midir?

Günümüzde gençlik yoğun bilgi akışı ve sürekli değişim ortamında anlamı daha hızlı üretmekte, ancak aynı hızla tüketmektedir. Bu durum anlamın derinleşmesini zorlaştırmakta ve yüzeyselleşme riskini artırmaktadır.

Sosyal medya merkezli gündem kültürü ülkemizde gençliğin anlam üretimini çoğu zaman anlık tepki eksenine çekmektedir. Bir toplumsal olay, ekonomik kriz veya kamusal tartışma kısa süreli yoğun bir söylem üretimine yol açmakta; ancak gündemin hızla değişmesi bu söylemlerin kalıcı bir fikrî çerçeveye dönüşmesini zorlaştırmaktadır.

Anlam Arayışını Etkileyen Unsurlar

Ekonomik belirsizlikler, işsizlik kaygısı ve geleceğe yönelik güvensizlik de gençliğin anlam arayışını doğrudan etkilemektedir. Kariyer planlarının dahi istikrarsızlaştığı bir ortamda gençler uzun vadeli idealler yerine kısa vadeli hayatta kalma stratejilerine yönelebilmektedir. “Yurt dışına gitme” eğilimi de yalnızca ekonomik bir tercih değil, daha öngörülebilir bir gelecek ve tutarlı bir değer zemini arayışıyla ilişkilidir. Özellikle İslam ülkeleri yerine Batı ülkelerinin tercih edilmesi üzerinde ayrıca düşünülmesi gereken bir durumdur.

Öte yandan Türkiye’de gençlik güçlü bir dijital kamusal alan içinde yetişmektedir. Mizah kültürü, ironik dil, caps üretimi ve kısa video içerikleri aracılığıyla gençler kendi anlam dünyalarını kurmaktadır. Bu üretim yaratıcı ve eleştirel bir potansiyel taşısa da çoğu zaman hız ve görünürlük üzerinden değer kazanmaktadır. Bunun sonucu olarak anlam estetikleşmekte fakat aynı zamanda hafiflemektedir.

Bununla birlikte Türkiye’de gençliğin tamamen yüzeysel bir anlam üretimi içinde olduğunu söylemek doğru olmaz. Deprem sonrası gönüllü organizasyonlar, çevre duyarlılığı, kadın hakları ve adalet talepleri etrafında ortaya çıkan gençlik inisiyatifleri kurucu bir anlam arayışının da var olduğunu göstermektedir. Ancak bu potansiyelin kalıcı bir medeniyet tasavvuruna dönüşebilmesi, dağınık tepkilerin sistematik bir düşünceye evrilmesine bağlıdır.

Gençlik Anlam Üretirken Ne Gibi Sorunlarla Karşılaşıyor?

Gençliğin anlam üretim sürecinde karşılaştığı sorunlar birkaç başlık altında toplanabilir:

1- Belirsizliği azaltmaya çalışan bilginin fazlalığı:

Dijital teknolojilerin gelişmesi bilgiye erişimi kolaylaştırmış; ancak bilginin doğrulanması ve anlamlı şekilde içselleştirilmesini zorlaştırmıştır. Genç birey çok sayıda görüş, ideoloji ve yorum arasında yön bulmakta zorlanabilmektedir.

Türkiye’de sosyal medya üzerinden yoğun bir enformasyon akışı yaşanmaktadır. Politik tartışmalar, ekonomik analizler ve toplumsal yorumlar hızla dolaşıma girmekte; ancak bunların önemli bir kısmı doğrulanmadan paylaşılmaktadır. Bu durum gençlerin doğru ve yanlış bilgi arasında ayrım yapmasını güçleştirmektedir.

Bir toplumsal olay hakkında farklı dijital kanallarda birbirine zıt yorumların aynı anda dolaşabilmesi, gençlerin çoğu zaman duygusal yakınlık duydukları içeriklere yönelmesine neden olmaktadır. Bu durum bilişsel filtreleme mekanizmalarını zayıflatmakta ve bilgi tüketiminin yüzeyselleşmesine yol açabilmektedir.

Kısa video formatları ve hızlı tüketilen dijital içerikler de dikkat sürelerini parçalayarak analitik düşünme süreçlerini zorlaştırmaktadır. Bilgi çoğu zaman eğlence ve hız merkezli bir deneyime dönüşebilmektedir.

Bununla birlikte Türkiye’deki gençlik tamamen pasif bir bilgi tüketicisi değildir. Üniversite öğrencileri dijital araştırma araçları aracılığıyla farklı düşünce geleneklerine ulaşabilmekte ve küresel tartışmaları takip edebilmektedir. Sorun bilgiye erişim değil; bilginin seçilmesi, yorumlanması ve anlamlı bir düşünce sistemine dönüştürülememesidir.

2- Kimlik parçalanması:

Gençler yerel kültürel değerler, küresel yaşam tarzları ve dijital kimlik modelleri arasında denge kurmaya çalışmaktadır.

Türkiye’de gençler bir yandan geleneksel aile yapısı ve toplumsal değerlerle bağlarını sürdürürken diğer yandan küresel popüler kültürün etkisi altında yaşam tarzı tercihleri yapabilmektedir. Sosyal medya platformları, dijital kimlikler arasındaki hızlı geçişler kimliğin tutarlı bir anlam çerçevesi içinde kurulmasını zorlaştırmaktadır. Bu durum zengin bir kültürel deneyim sunsa da kimlik bütünlüğünü zorlaştırabilmektedir.

Kentleşme süreci geleneksel toplumsal bağları zayıflatırken bireyselleşme eğilimini güçlendirmektedir. Ancak bu bireyselleşme bazı gençlerde aidiyet boşluğu ve kültürel belirsizlik hissine yol açmakla beraber, farklı kültürel referansları bir arada kullanabilen hibrit kimlik modelleri, doğru düşünsel çerçeveler oluşturulduğunda yaratıcı bir potansiyele dönüşebilmektedir.

3- Otorite ve gelenekle mesafe:

Modernleşme süreci; aile, eğitim kurumları ve dinî otoriteler gibi rehberlik mekanizmalarına yönelik güven algısında kısmi dönüşümler gözlenmektedir.

Bilgiye erişimin kolaylaşması gençlerin değerlendirme mekanizmalarını daha bireysel hâle getirmiştir. Gençler dinî ve kültürel konuları yalnızca geleneksel otoritelerden değil, dijital platformlar ve akademik kaynaklardan da öğrenebilmektedir. Bu durum eleştirel düşünmeyi güçlendirse de zaman zaman otorite boşluğu algısı oluşturabilmektedir.

Şehirleşmeyle birlikte çekirdek aile modelinin yaygınlaşması gençlerin karar alma süreçlerinde daha fazla bireysel sorumluluk üstlenmesine yol açmıştır. Ancak bu durum bazı gençlerde rehberlik eksikliği ve yalnızlık hissine neden olmakla birlikte eğitim ve kültürel rehberlikle desteklendiğinde gençliğin hem özgürlük bilinci hem de anlamlı aidiyet duygusu birlikte gelişebilir.

Gençliğin Yeni Medeniyet Tasavvurunda Anlam Üretmesi

Türkiye’de tarih boyunca genç kuşaklar toplumsal değişim süreçlerinde önemli roller üstlenmiştir.

Dijital çağın imkânları sayesinde gençler küresel ölçekte etkileşim kurabilmekte ve ortak sorunlar etrafında kolektif bilinç geliştirebilmektedir. İklim krizi farkındalığı, çevre projeleri ve gönüllü kampanyalar bunun örneklerindendir. Kadın hakları, toplumsal eşitlik, teknoloji etiği ve sosyal adalet konularındaki girişimler de gençliğin alternatif değer sistemleri geliştirme kapasitesini göstermektedir.

Ancak yeni bir medeniyet tasavvurunun oluşabilmesi için anlam üretimi yalnızca tepkisel değil, kurucu ve sistematik bir çerçeveye oturmalıdır. Gençliğin eleştirel bilinci toplumsal projelerle birleştiğinde kolektif hareketlere dönüşebilir. Sosyal girişimcilik, akademik araştırma, dijital içerik üretimi ve sivil toplum faaliyetleri bu açıdan önemli alanlardır.

Bu potansiyelin kalıcı bir medeniyet vizyonuna dönüşebilmesi ise eğitim politikaları ve kültürel rehberlik mekanizmalarıyla desteklenmesine bağlıdır.

Sonuç ve Değerlendirme

Gençlerin anlam üretmediği söylenemez; ancak üretilen anlamın kalıcılığı ve derinliği tartışma konusudur. Dijital dönüşüm, ekonomik belirsizlikler ve toplumsal değişim süreçleri bu üretimi karmaşıklaştırmaktadır.

Gençler bir yandan küresel kültürel akışın ve gelecek kaygısının etkisi altında kimlik ve değer arayışını sürdürürken diğer yandan yerel kültürel mirasla bağ kurmaya çalışmaktadır. Üniversite gençliği, sivil toplum faaliyetleri ve girişimcilik projeleri aracılığıyla toplumsal alanda aktif rol almaktadır. Ancak bu etkinliğin kalıcı toplumsal dönüşüme katkı sağlayabilmesi için düşünsel ve etik temellerle desteklenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak mesele gençliğin anlam üretip üretmemesi değil, bu üretimin hangi zihinsel ve kültürel zeminde gerçekleştiğidir. Eleştirel düşünce, etik duyarlılık, kültürel bilinç ve teknolojik yetkinlik bir araya geldiğinde gençlik anlam arayan bir kuşaktan anlam kuran bir kuşağa dönüşür ve Türkiye’nin geleceği de bu kalitede yetişen gençliğe bağladır.

Kaynakça:

⁽⁾ Mülk suresi 2. Ayet, https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/M%C3%BClk-suresi/5242/1-5-ayet-tefsiri

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Makaleler

Bir Lideri Susturmanın En Kolay Yolu: Yok Saymak

Tarafından Uyanış 25/03/2026

Yazan Uyanış

Edibali, siyaseti bir kariyer alanı değil; bir emanet olarak gören bir kuşağın temsilcisiydi. İlkeyi sonuca feda etmeyen, güce yaslanmak yerine doğruyu savunmayı seçen bir siyaset anlayışını savundu.

Serap UYSAL

Bugün ülkede neyin haber olduğuna baktığımızda, ister istemez şu soruyla yüzleşiyoruz: Kıymetli olan mı görünür, yoksa gürültü çıkaran mı?

Bir cümlelik polemikler, geçici öfke patlamaları, magazinleşmiş siyasetçiler sayfaları doldururken; bir ömrü fikre, ahlaka ve millete adamış isimler sessizce geçiştiriliyor. İşte tam bu noktada, bir milletvekilinin, bir parti kurucusunun, bir fikir adamının adının anılmaması tesadüf değildir. Bu bir unutkanlık değil, bilinçli bir tercihtir.

Basın, çoğu zaman neyi görmediğiyle kendini ele verir. Çünkü yok saymak, eleştirmekten daha güçlü bir tutumdur. Bugünün medya düzeninde haber değeri; doğrulukla, derinlikle ya da kalıcılıkla değil; güçle, çatışmayla ve görünürlükle ölçülmektedir. Bu nedenle bağıranlar duyulur, kavga edenler görünür olur; sessizce düşünenler ise bilinçli bir sessizliğe mahkûm edilir.

Basının yok saydığı çoğu zaman kişiler değil, onların temsil ettiği fikirdir. Çünkü fikir, gürültüden daha tehlikelidir. Hele bu fikir ahlakı merkeze alıyor, güce mesafe koyuyor, popülizme kapı aralamıyorsa… İşte o zaman sistem için rahatsız edici hâle gelir.

Aykut Edibali tam da bu rahatsız edici duruşun adıdır. Edibali, siyaseti bir kariyer alanı değil; bir emanet olarak gören bir kuşağın temsilcisiydi. İlkeyi sonuca feda etmeyen, güce yaslanmak yerine doğruyu savunmayı seçen bir siyaset anlayışını savundu. Bu yüzden çoğu zaman yalnız kaldı, çoğu zaman görmezden gelindi; ama çizgisini hiç değiştirmedi.

Edibali’nin siyaseti, şartlara göre konuşanların değil; konuştuğu şarta göre yaşayanların siyasetiydi. Devlet, millet, ahlak ve bağımsızlık kavramlarını sloganlaştırmak için değil; anlamını korumak için kullandı. Bugün “gerçekçilik” adı altında yapılan savrulmaların karşısında, onun duruşu fazla sert, fazla tavizsiz ve fazla sahici kaldı.

Bir fikir susturulmadan önce görünmez kılınır. Aykut Edibali’ye yapılan da tam olarak budur. Ne yasaklandı ne açıkça hedef alındı. Sadece adı anılmadı, fikirleri tartışılmadı, mirası hatırlatılmadı. Böylece bir lider, sessizce hafızanın dışına itilmeye çalışıldı.

Ölüm yıldönümünde, Aykut Edibali’nin yol arkadaşları onun çizgisinde yürümeye devam edeceklerini bir kez daha ifade ettiler. Bu, sıradan bir anma cümlesi değil; fikrî bir sadakatin, ahlaki bir mirasın teyidiydi. Bugün Millet Partisi, Genel Başkan Cuma Nacar liderliğinde imkânları ölçüsünde çalışmalarını sürdürmekte; teşkilatlarıyla, duruşuyla ve programlarıyla bu çizgiyi yaşatmaya gayret etmektedir. Buna rağmen parti ve kadroları, basında hâlâ görmezden gelinmekte; adeta yok sayılmaktadır.

Bu yok sayma, yapılan işlerin bilinmemesinden değil; bilinmek istenmemesindendir. Çünkü bugün basın yalnızca ne yapıldığıyla değil, kimin yaptığıyla ilgilenmektedir. Güce yakın olan görünür olurken, ilkesini koruyanlar sessizliğe mahkûm edilmektedir.

Oysa bir toplumun asıl ihtiyacı, yüksek sesle konuşanlar değil; doğru yerde duranlardır. Bugün basının görmezden geldiği bu duruş, yarının siyasal ve ahlaki muhasebesinde yeniden hatırlanacaktır. Çünkü tarih, her zaman manşet atanları değil; istikametini koruyanları yazar.

Aykut Edibali bugün anılmıyor olabilir. Ama onun ahlak merkezli siyaset anlayışı, bu toprakların hâlâ en yakıcı ihtiyacıdır. Görmezden gelinen bu çizgi, günü kurtarmıyor olabilir; fakat yarını kuracak olan da tam olarak budur.

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Makaleler

Zehir

Tarafından Hasip SARIGÖZ 25/03/2026

Yazan Hasip SARIGÖZ

Öyle bir noktaya geldik ki, artık görmemek mümkün değil. Fark etmemek ve susmak mümkün değil. Yaptıkları her icraatla bizi biraz daha zehirliyorlar. Zehri bütün hücrelerimize kadar işletip, artık geri dönülemez bir hale getirmeye çalışıyorlar. Açıkça zehirleniyoruz. Ama bu biyolojik bir zehir değil.Sosyolojik, bilinçsel ve duygusal bir zehir…

Devlet Bahçelinin çıkışına kadarki kısa vadeli dönemde, Türkiye’nin ciddi bir terör problemi mi vardı?Hayır yoktu.

Peki, hendek operasyonlarında belleri kırılan ve umutları o hendeklere gömülen bölücü Kürtçülerin bizden bir özgürlük ya da yeni bir devlet kurma talepleri mi vardı?Hayır yoktu.

Peki ya doğu ve güneydoğu illerimizde bölücü ve faşizan gösteriler yapılabiliyor muydu? Ya da açıkça ülkemizin dışındaki bölücü Kürtçü terör yapılarına destek verilebiliyor muydu? O da hayır.

Çünkü gelinen bu olumlu sonucun bedeli; yakın zamanda Diyarbakır’da, Lice’de, Cizre’de, Nusaybin’de hendek operasyonlarında; Kuzey Irak’ta Pençe Kilit Harekâtı bölgesinde ve Suriye’de Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı gibi harekâtlarda Mehmetçiğin kanıyla ödenmişti.

Kan ve can karşılığında teröristlere bedel ödettirilmiş, ayrı devlet ve ayrı bayrak gibi bölücü umutları da tarihin çöplüğüne atılmıştı.Ama ne oldu?

Milliyetçi, ülkücü, vatansever ve devletçi zannedilen bir zat; birilerinden aldığı karanlık bir talimat sonucu, ayağa kalktı ve PKK’nın meclisteki uzantılarına bir el uzatarak, cini şişeden çıkardı.

Türk Milleti’ne karşı kurulan bu son kumpas da, yine avcılığın temel prensipleri üzerine kurulmuştu. Avı hemcinsi ile avlamak ve kaleyi içeriden çökertmek. Türkiye’nin milli birliğini yok etmek üzere, sözüm ona milli olan bir yapıyı, “avcı mühresi” olarak kullandılar.

Türk milleti milli reflekslerini gösteremesin diye de adına “Terörsüz Türkiye” dediler.

Ağzını açanı susturmak için, sözüm ona “Türk” olan yargıyı ve modern çağın en etkili silahı olan “psikolojik harekât”ı kullandılar. Her birimizi yavaş yavaş zehirlediler.

Hiçbir pazarlık yok dediler…Hiçbir taviz verilmeyecek dediler…PKK, PYD, PÇDK, PEJAK topu birden silah bırakacak, teslim olacaklar ve terör bitecek dediler…

Ne yazık ki, saf ve cahil Türk halkını yine inandırdılar.

25-30 eski keleş yakıldı diye terör bitti zannedildi. PKK gerçekten bitiyor zannedildi. DEM barış güvercini, Bebek Katili Apo ise birden bire “Halk Önderi” oluverdi.

Fakat bugün için açıkça görüyoruz ki AKP’nin din kardeşliği de, ümmetçiliği de Yahudi aleyhtarlığı da yalancı bir simülasyon, büyük bir aldatmaca ve kirli bir yalandan ibarettir. Ortadaki tek gerçek, ne yazık ki Türk düşmanlığıdır.

Her nedense, emperyalizmin maşası olmaktan bir türlü kurtulamayan bölücü Kürtçülerin hedefinde, dünyanın her yerinde sadece Türkler vardır.

Hele bir sosyal medyayı biraz karıştırıverin, hele bir haberlerdeki büyük manşetlerin arkasındaki satır aralarını bir okuyuverin, hele ki etrafınıza birazcık milli gözle bakın, her yerdeki rezilliği rahatlıkla göreceksiniz.

Bayrak diye paçavralar açılıyor, hak diye bölücü pankartlar gözümüzün içine sokuluyor, atılan bölücü sloganlar yüreklerimizin üzerine aynı bir öküz gibi oturuyor.

Askerimiz yine aşağılanıyor, polisimiz yine şamar oğlanına döndürülüyor ve çirkef süreç doğrudan şehit ailelerinin yüreklerin üzerine basa basa yürütülüyor.

Öz be öz Türk bayramı olan Nevruz, uzun zaman aradan sonra yine bölücü odakların gövde gösterisine dönüştürülüyor ve yine sanki Kürt bayramıymış havası estirilmeye çalışılıyor.

Amaç bölücülük ve isyansa, kullanılan aracın masumiyeti olamaz. Ama buna rağmen kurnazca planlarla, meydanlara bayrak olarak sokamadıkları paçavraları yaşlı bir ninenin üzerinde hırka, masum bir çocuğun boynunda kaşkol olarak sokmaya çalışıyorlar.

Birçok yerde ise, TUSAŞ’a saldıran teröristler başta olmak üzere birçok teröristin fotoğrafı, Bebek Katili Öcalan’ın devasa posterleriyle birlikte boy gösteriyor. Ne dur biliyorlar ne durak… Zaten durun falan diyen de yok.

TomBarrack ise, zevkten dört köşe olmuş bir halde: “Türkiye’deki açılım sürecini hayranlıkla takip ettiğini” ifade ediyor ve “Türkiye’deki bu açılım dört parça olan Kürtleri bir araya getirecek” diyor. Bilmem ki daha açığını nasıl söylesin?

Düşünün bir kere, o meydanlarda her türlü kepazelik varken, neden bir tane bile Türk Bayrağı yok??? Bu tavır, birlikte yaşamak isteyenin, terörsüz bir Türkiye isteyenin takınacağı bir tavır mıdır?

Öyle bir zehirlendik ki, arkasında Devlet gücünü hissedemeyen asker ve polis çaresiz. Halk ise bu Devlet’in askeri ve polisi var diye beyhude bir bekleyiş içerisinde.

Acı gerçeği idrak edebilmek için daha neyi bekliyoruz, bir gece vakti gırtlaklarımızın kesilmesini mi, bir kaleşin dipçiğiyle başımızın ezilmesini mi, ibreti âlem olsun diye diri diri derimizin yüzülmesini mi, neyi bekliyoruz?

İç cepheyi güçlendirelim diyenlerin amacının, iç cephe diye bir şey bırakmamak olduğu ortadadır. Ben size lafın sonunu yekten söyleyeyim: Atı alan Üsküdar’ı geçmek üzere…Geri dönülemez bir noktaya getirilmek üzereyiz. Son darbeyi bölücü yasaları çıkararak vuracaklardır.

Türk Milleti olarak birinci vazifemizi yapacağımız gün geldi de geçiyor bile.Ey Halkım unutma ki, yılan her yerde yılandır ve yılan sadece gömleğini değiştirir. Huyunu tabiatını ve amacını değil.

Peki, ne yapmalı?

Milli bir tepki şart…Milli bir duruş çok önemli…Çünkü zapt edilemeyecek tek kale milli duruştur.

Vatanımız ayaklarımızın altından aynı bir halı gibi çekilirken, milli birlik ve bütünlüğümüz zehirlenirken, hürriyetlerimize ve hele ki beyinlerimize zincir vurulmaya çalışılırken oturup sadece seyretmek ahmakların ve gafillerin işidir.

Ve milli irade, milletlerin ortaya koyabildiği en büyük güçtür.

Türk veya Kürt ayrımı yapmaksızın, vatanını ve milletini seven herkesin irade göstermesi, demokratik tepkisini koyması ve Terörsüz Türkiye adı altında oynanan bu emperyalist oyunu bozması gereken sıra dışı bir dönemdeyiz.

Zehir’in panzehri milli bilinç, milli irade, milli duruş ve milli bir tepkidir. Panzehir takkeyi düşürüp keli göstermektir. Ekran koruyucuyu kaldırıp gerçek resmi göstermektir.

Panzehir uyuyanları uyandırmak, düşeni tutup kaldırmaktır. Panzehir algıya değil olguya bakmaktır. Panzehir söylemi değil eylemi gösterebilmektir.Panzehir cesarettir.Panzehir demokratik direniştir.

Derler ki zor oyunu bozar.Kâhin olmaya gerek yok.Büyük Türk milleti; kendisine karşı kurulan bütün tezgâhları nasıl ki yerle bir ettiyse, damarlarında dolaşan asil kandan aldığı kuvvetle, ruhundaki özgürlük ateşiyle ve binyıllardır değişmeyen yüksek karakteriyle bu tezgâhı da yerle bir edecektir.

Çöken bir Türkiye ise sadece emperyalistlerin işine gelir. Çökecek bir Türkiye’yi Türkler yeniden kurar. Fakat enkazın altında en çok da Kürtler ezilir.

Herkes aklını başına, ayağını da denk alsın.

Benden söylemesi…

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Makaleler

Yarını Kaybetmek

Tarafından Uyanış 25/03/2026

Yazan Uyanış

Mustafa TEMİZER

Günü kurtarmanın, yarını kazanmanın temel şartı düşünmektir. Eşref-i mahlukat olarak yaratılan insanın en önemli özelliklerinden biri de düşünen, araştıran, değişen, değiştirebilen bir varlık olmasıdır. Fert veya toplum düşünme melekesi ile her geçen zaman doğruya, daha iyiye, daha güzele ulaşarak huzur ve mutlu bir hayata, yarınını kazanmaya çalışır.

Yüce Allah (cc) yarını kazanmak için insanların düşünmesini istiyor. …..Siz hiç düşünmez misiniz? (Al-i İmran 65), ….hiç düşünmediler mi?…. (Rum 8), Hala Kur’an üzerinde gereği gibi düşünmeyecekler mi? ……Hiç düşünmez misiniz? (En’am 50), Şüphesiz Allah katında canlıların en kötüsü, düşünmeyen sağırlar ve dilsizlerdir. (Enfal 22), İnsan düşünmez mi ki, ….(Meryem 67), Onlar düşünmezler mi ki, ……(Mutaffifin 5) gibi birçok ayette insanları düşünmeleri konusunda uyarıyor. Geçmiş kavimlerden haber veriyor. Onlara kin ve nefret duyulması, onlarla kavgalı olunması için değil; düşünüp ibret alınsın, onların düştüğü hataya düşülmesin diye insanları uyarıyor.

Fert veya toplumların yarınını kazanması bugün ile geçmiş arasında kuracakları bağa bağlı. Bugün ile geçmiş arasında kurulacak sağlıklı bağ geleceği kazandırırken geçmişle kavga geleceği kaybettiriyor.

Gazi Mustafa Kemal “Geçmişini bilmeyen geleceğine yön veremez. “Tarihini bilmeyen bir millet, yok olmaya mahkumdur” “Tarihini bilmeyen milletler, başka milletlerin şikarıdır, avıdır” diyor.

Geçmiş övünmek veya nefret etmek için değil ders çıkarmak için bilinecek. Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy;

Geçmişten adam hisse kaparmış… Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
‘Tarih’i ‘tekerrür’ diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi? diyor. Geçmiş ne başarılarıyla avunmak için ne de kavga etmek için bilinmeli. Geçmiş doğrularının mirasçısı yanlışlarının düzelticisi olmak için bilinmeli. Geçmişin başarılarıyla avunmak veya geçmişle kavgalı olmak insanın ve toplumun geleceğini kaybetmesine neden oluyor.

Winston Churchill “Dün ile bugün arasında bir kavga çıkarsa, yarın kaybeder,” diyor Ona göre geçmiş, ders almak içindir, intikam almak için değil. Bugün ise fırsatların yakalanması gereken bir andır. Eğer dünü ve bugünü bir çatışmaya sürüklerseniz, yarın hiçbir şey kazanamaz.

Dün, yaşanılanların ve tecrübelerin toplamıdır. İnsanlar ve toplumlar, geçmişte kazanılan başarılardan, hatalardan ders alarak geleceğin yolunu aydınlatır. Yusuf Has Hacip; geçmiş ile ilgili ”her mağlubiyetten bir muzafferiyet, her muzafferiyetten bir kanun” çıkarılması gerekir der.

Yarını kazanmanın yolu dün ile bugünü kavga ettirmemekten geçiyor. Bugün milli mücadelenin önderi Gazi Mustafa Kemal ile ya kavgalı, ya da ona insan üstü özellikler yüklenerek milletin geçmişine takılıp kalması sağlanıyor. Dolayısı ile milli mücadelenin kazanımlarından ve hedeflerinden uzaklaşılıyor ve vazgeçiliyor.

Geçmiş ile kavga dini, siyasi her alanda görülüyor. Toplum mezhep kurucularıyla, hadisçilerle, sahabeyle kavgalı hale getiriliyor ya da onlara insan üstü özellikler yükleniyor. Toplum, o günün şartlarını düşünüp araştırmak, yanlışlarından ders, doğrularından prensipler çıkaran bir toplum olma yerine geçmişiyle kavgalı, başarılarıyla avunan bir toplum haline getiriliyor. Toplumun tüm enerjisi bu kavgada harcanırken geçmişe olağanüstülükler yükleyerek geçmişin başarılarıyla avunmalar; başarı potansiyelinin ortaya çıkmasına her türlü gelişmeye engel oluyor. Millet yarını kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır.

Çare; Geçmişin doğrularının mirasçısı, yanlışların düzelticisi Millet Partisi kadrolarının yarım asrı aşkın zamandır yaptığı “Milletim Uyan! Varlığın, birliğin, geleceğin tehlikede!” çağrısını duymak. Onları desteklemek, onların önderliğinde milli iktidarın, milli devletin, “Muhteşem Türkiye’nin” gerçekleşmesini sağlamaktır.

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Şiirler

En Büyük İnkilapçının Huzurunda

Tarafından Selami YILDIRIM 25/03/2026

Yazan Selami YILDIRIM

Köhnemiş bir toplumdan

Yepyeni bir toplum çıkaran

Ey Büyük İnkılapçı

Ya Resulallah

Yüzümüz yok

Huzuruna gelmeye

Çünkü yayamadık

Getirdiğin mesajı yeryüzüne

Anlayamadık davanı

Mahçubuz ya Resulullah

Yeni Ebu Cehiller dolaşıyor aramızda

Getirdiğin mesajın içini boşaltıp

Suikast yapıyorlar kutlu çağrına

Yetmedi seni tanık gösteriyorlar

Kendi yalanlarına

Sürekli duvarlar örüyorlar

Hakikatle aramıza

Müşküllerimizde seni

Hakem yapmadık aramızda

Ne devlette ne cemiyette

Soramadık peygamber

Ne derdi diye

Çünkü yenik düştük nefsimize

Yüzümüz yok

Huzuruna gelmeye ya Resulallah

Götüremedik mesajını

Alp dağlarına

Po ovasına

Meksika çöllerine

Rio sokaklarına

Tokyo caddelerine

İsviçre kantonlarına

Bir yudum rahmet sunamadık

Susuzluktan yanan yüreklere

Çünkü unutmuştuk

“Arz müslümanındır.” ülküsünü

Halimizi arz etmeye kelimeler Yetmiyor Ya Resulallah

Batılın kıskacında

Can çekişiyoruz

Doğranıyoruz kendi yurtlarımızda

Yitiğimizi arayamadık

Ne Çin’de ne Maçin’de

Çünkü biz kendimiz kaybettik Kendi içimizde

Şimdi akın akın huzurundayız

Ama sana sunacağımız

Bir müjdemiz yok sana

Elimiz boş geldik huzuruna

Mahçubuz ya Resulallah

Mahçubuz

25/03/2026 0 Yorum

31. Sayı Şiirler

Alaylılar

Tarafından Uyanış 25/03/2026

Yazan Uyanış

H. Kutay AKÇA

Köpük köpük Arıburnu, siper açmış tüm kayalar

İlk adımla ilerlerken, göğe değer alaylılar

Yer yarılmış, top darılmış, tığ sevinmiş ol Avniler

Sanmayın ki ölüdürler, üç bin nefer alaylılar

Kızıl ufukta mavzerin, top sesiyle uyanmışız

Deniz yanar, taş kan kusar, yürek çeker alaylılar

Sürülmüş erişmiş , dağda taşta izimiz var

Savrulsa da yıldırımlar, dağı deler alaylılar

Çakır gözlü efendimiz, durmaz ileriye koşar

Ölmeyi isterim derken, candan geçer alaylılar

Bir siperin darlığından, canla çelikler dökülür

Kimi yiter bir gül gibi kimi döner alayılar

Dalga dalga hücum eder, siperden sarkarken kan

Göğsüyle tutar mermiyi vatansever alaylılar

Arıburnu sarp kayası, şehit olmuş taş taşına

Adım adım geçerlerken, kanla süzer alaylılar

Kızıl ufuk, kızıl sahil; kızıl bir bahardır açar

Mavzer kusar top inlerken, bağrı tüter alaylılar

Ön safta bir aksak subay, dizlerinden vurulmuşum

Kan içinde destan olur, yine yürür alaylılar

Aksakî’dir adı onun, al kanlar içinde yürür

Sancağı düşürmez yere, methe değer alaylılar

25/03/2026 0 Yorum

Makaleler

Okullar Güvenli Değilse Gelecek Nasıl Güvende Olacak?

Tarafından Dr. Kadir ÇETİN 24/03/2026

Yazan Dr. Kadir ÇETİN

Okuldaki şiddet, aslında toplumdaki gerilimin aynasıdır.

Sosyal medyada normalleşen hakaret dili, televizyonlarda sıradanlaşan saldırganlık ve siyasi liderlerin toplumu kutuplaştıran söylemleri gençlerin dünyasına da yansıyor.

Geçen sene “Okullarda Akran Zorbalığı (10.05.2025) ve “Şiddet Sarmalı: Türkiye Nereye Gidiyor?”(13.12.2025) başlıklı iki yazı ile okullardaki şiddet olaylarına dikkat çekmiş ve alınması gereken önlemleri sıralamıştım.

Bugün yine ve üstelik insanımızın sabır, merhamet duygularının yoğun yaşandığı Ramazan ayında aynı konu gündemimizde maalesef… Bir öğretmenin öğrencisi tarafından sınıfta katledilmesi… Acı, çok acı…

Amerika’nın Arizona Devlet Üniversitesinde bulunduğum 1995 yılında, iki çocuğu ilkokul çağında olan bir Amerikalı aile ile tanışmıştım. Çocukları “Home School” (Ev Okulu) dedikleri bir sistemle eğitimlerini sürdürüyorlardı.

Bu sistemde çocuklar okula gitmiyor, ancak çocukların eğitim sorumluluğunu aileler üstlenmiş ve evlerinde yürütüyorlardı eğitimlerini. Eyalet çapında bu şekilde örgütlenmiş ve kilisenin de destek verdiği aileler sistemden oldukça memnun gözüküyorlardı.

O zaman aile reisi Mark’a, niçin okula göndermiyorsunuz bu çocukları? diye sorduğumda Mark, “Okullar çocuklar için güvenli yerler değil. Madde bağımlılığı başta olmak üzere, şiddet, akran zorbalığı vb. bir yığın problem yaşanıyor okullarda” demişti.

Ben çok şaşırmıştım Amerika’daki okulların bu durumuna. Zira bizim okullarımızda o yıllarda böyle bir şey yoktu. Aradan geçen 30 yıl sonra bizim okullarımız da Mark’ın dediği noktaya gelmiş.

Sistem Alarmı

İstanbul’da bir meslek lisesinde yaşanan ve öğretmen Fatma Nur Çelik’in öğrencisi tarafından sınıfta öldürülmesi olayı ile sarsıldık eğitim camiası olarak. Sınıfta bir öğretmenin canına kıyılması, artık sıradan bir adli vaka değildir. Bu olay, eğitim sistemimizin tam ortasında büyüyen ve yıllardır görmezden gelinen bir sorunun en acı sonucudur.

Bir öğretmen, ders anlattığı sınıfta hayatını kaybediyor.

Bunun adı yalnızca bir “trajedi” değildir. Bunun adı önceki yazılarımda da belirttiğim gibi bir sistem alarmıdır.

Daha acısı ise bu olay hiç kimse için sürpriz değildir.

Çünkü eğitim ortamlarında artan şiddet yıllardır gözümüzün önünde büyüdü/büyüyor.

Yıllardır Görmezden Gelinen Bir Tehlike

Okullarda öğretmenlere yönelik hakaret, tehdit ve fiziksel saldırı haberleri artık neredeyse sıradan hale geldi. Sosyal medyada dolaşan görüntülerde öğretmenini tehdit eden öğrenciler, veliler, sınıfta kavga eden gençler ve müdahale etmekte zorlanan eğitimciler var.

Ancak her olaydan sonra yapılan şey aynı: Kısa bir gündem, birkaç açıklama ve sonra derin bir sessizlik.

Sorunun kökenine inmek yerine, sorunu konuşmaktan kaçan bir yaklaşım hâkim.

Oysa gerçek ortada: Okullarda yönetimin ve öğretmenin otoritesi çizildi ve disiplin zayıfladı.

Öğretmen Yalnız Bırakıldı

Bugün öğretmenler yalnızca ders anlatmıyor…

Aynı zamanda öfke kontrolü olmayan öğrencilerle, aile desteği görmeyen çocuklarla, psikolojik sorunlarla ve giderek sertleşen bir gençlik kültürüyle mücadele ediyor.

Ama bu mücadelede çoğu zaman yalnız bırakılıyor öğretmenler.

Rehberlik servisleri birçok okulda yetersiz.

Riskli davranış gösteren öğrenciler erken tespit edilemiyor.

Disiplin mekanizmaları ise çoğu zaman caydırıcı olmaktan uzak.

Dahası, öğretmenler çoğu zaman idari ve hukuki süreçlerde de kendilerini güvende hissetmiyor.

Bir öğretmenin sınıfa girerken aklından şu soru geçmemeli: “Bugün başıma bir şey gelir mi?”

Sorun Sadece Eğitimde Değil, Toplumsal

Okuldaki şiddet, aslında toplumdaki gerilimin aynasıdır.

Sosyal medyada normalleşen hakaret dili, televizyonlarda sıradanlaşan saldırganlık ve siyasi liderlerin toplumu kutuplaştıran söylemleri gençlerin dünyasına da yansıyor.

Saygı kültürü zayıfladıkça, öğretmenin otoritesi de zayıflıyor.

Bir zamanlar öğretmen, aileden sonra gelen en güçlü rehberdi.

Bugün ise birçok öğretmen, sınıfta yalnız bırakılmış bir kriz yöneticisi gibi çalışıyor adeta…

Artık Slogan Değil, Politika Gerek

Her acı olaydan sonra “öğretmenler baş tacıdır” demek yetmez.

Gerçek soru şudur: Bu baş tacını nasıl koruyacağız?

Eğitim kurumlarında güvenlik yalnızca kapıdaki güvenlik görevlisiyle sağlanamaz. Artık somut adımlar gerekiyor:

Riskli okullarda güvenlik ve erken uyarı sistemleri kurulmalı
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık kadroları güçlendirilmeli
Şiddet eğilimi gösteren öğrenciler için özel destek ve takip mekanizmaları oluşturulmalı
Öğretmenlere kriz yönetimi ve güvenlik konusunda kurumsal destek sağlanmalı
Öğretmene yönelik şiddete karşı caydırıcı hukuki düzenlemeler etkin şekilde uygulanmalı

Kısacası, eğitim ortamlarında güvenlik bir lüks değil zorunluluktur artık…

Bir Öğretmenin Ardından

Fatma Nur Çelik artık aramızda değil.

Genç bir öğretmen, mesleği gereği bulunması gereken yerde -sınıfında- hayatını kaybetti.

Bu sadece bir insanın kaybı değil.

Bu, okulların, eğitim sisteminin güvenliğine dair ciddi bir uyarıdır.

Eğer bu olaydan sonra da birkaç gün konuşup unutacaksak, bir sonraki haberin gelmesi sadece zaman meselesidir.

Bir toplumun geleceği sınıflarda, okullarda, eğitim ekosisteminde şekillenir. Eğer sınıflar, okullar güvenli değilse, geleceğimiz de güvende değildir.

Ve o zaman şu soruyla yeniden yüzleşeceğiz: Bir öğretmenin hayatını koruyamayan bir eğitim sistemi, gerçekten geleceği inşa edebilir mi?

Meslektaşımız Fatma Nur ÇELİK öğretmenimize Allah’tan rahmet, yakınlarına baş sağlığı ve sabırlar diliyorum.

24/03/2026 0 Yorum

Daha Yeni Gönderiler

Daha Eski Yazılar

Siyasal ve Siyaset Ekseninde Çatışma ve Uzlaşma Teorisi

Ramazanın Ardından

Peygamberin Huzurunda

Gençliğimizin Anlam Üretme Sorunu Üzerine -1-

Bir Lideri Susturmanın En Kolay Yolu: Yok Saymak

Zehir

Yarını Kaybetmek

En Büyük İnkilapçının Huzurunda

Alaylılar

Okullar Güvenli Değilse Gelecek Nasıl Güvende Olacak?

Hakkımızda

Siyaset Bize Ne Yaptı

SON MAKALELER

ÖNE ÇIKANLAR

Queue